LEKARZ KATOWICE: PUBLICYSTYKA

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;">
<a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhczL1OSemb1jSsST2O4D4nRedDYwd2S1zN94lAeiCqK8_GdmjschxWqSJnklpwvIfZX4sO7RHcUuHpwhBkgktsIoqVC9tGUtEsVvR1ZJ8od_0scn3I9xSJjk8KXpmofi2LHGzgcGPKmQQ/s1600/white-glove-service.jpg" imageanchor="1" style="clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="137" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhczL1OSemb1jSsST2O4D4nRedDYwd2S1zN94lAeiCqK8_GdmjschxWqSJnklpwvIfZX4sO7RHcUuHpwhBkgktsIoqVC9tGUtEsVvR1ZJ8od_0scn3I9xSJjk8KXpmofi2LHGzgcGPKmQQ/s200/white-glove-service.jpg" width="200" /></a></div>
Cztery dni temu (26.07.2016 r.) miała miejsce konferencja prasowa z udziałem Ministra Zdrowia Konstantego Radziwiłła oraz Premier RP Beaty Szydło, na której przedstawiono założenia reformy systemu opieki zdrowotnej o tajemniczym kryptonimie "<a href="http://www.mz.gov.pl/aktualnosci/narodowa-sluzba-zdrowia-minister-konstanty-radziwill-przedstawil-zalozenia-reformy/" target="_blank">narodowa służba zdrowia</a>". To, co możemy przeczytać na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia całkowicie osłupiło nie tylko ekspertów z dziedziny zdrowia publicznego, ale także wywołało oburzenie wśród przeciętnych obywateli, jak i pracowników zatrudnionych w sektorze ochrony zdrowia. W tym artykule pragnę przedstawić wszystkie założenia proponowane przez rząd. 
 
 
1.  Priorytet I: Budowa sprawnego systemu zarządzania powszechnie dostępnej służby zdrowia

a) Cel 1: Likwidacja NFZ i powszechny dostęp do świadczeń 
Pierwszym zasadniczym elementem zmiany musi być reforma instytucjonalna, oparta na integracji systemowej zarządzania opieką zdrowotną w rękach Ministra Zdrowia i jego urzędu. Likwidacji NFZ będzie towarzyszyło podjęcie części kompetencji jego Centrali przez Ministerstwo Zdrowia i struktury resortu. Odpowiedzialnym za funkcjonowanie obszaru świadczeń zdrowotnych będzie sekretarz/podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia. Już dziś w ramach resortu istnieją struktury, które dublują/nadzorują działania NFZ i będą kanwą dla tworzenia obsługi zadań, realizowanych dziś przez Fundusz. Wraz z likwidacją Narodowego Funduszu Zdrowia zmieni się filozofia dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej. Formuła tzw. powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego zostanie zastąpiona zasadą powszechnego zabezpieczenia prawa do świadczeń dla wszystkich potrzebujących rezydentów (obywateli RP stale zamieszkałych w Polsce i innych mających legalne prawo pobytu w Polsce). Jest to realizacja dotychczas nierealizowanych zapisów artykułu 68 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przy okazji rację bytu straci cały system weryfikowania uprawnień do korzystania ze świadczeń (eWUŚ), po którym pozostanie jedynie rejestr wszystkich pacjentów potrzebny do celów ewidencyjnych i porządkowych. Zmiany w obszarze dostępu pozwolą na wcześniejsze rozpoznawanie i podejmowanie leczenia chorób, a w konsekwencji np. uniknięcie wielu ciężkich powikłań u pacjentów z chorobami przewlekłymi (dziś wielu ludzi nie korzysta ze świadczeń medycznych na wczesnym etapie choroby ze względu na brak ubezpieczenia). Przejście z systemu ubezpieczeniowego do systemu budżetowego finansowania ochrony zdrowia umożliwi również likwidację kosztownego mechanizmu poboru składki i jej dofinansowania dla grup, które składek nie opłacają, bądź za które składki opłaca budżet państwa (rolnicy, bezrobotni, emeryci). Likwidacja koła, które zataczają te środki zmniejszy biurokrację i uprości system. 
 
b) Cel 2: Reforma zarządzania służbą zdrowia na poziomie regionalnym 
Likwidacji ulegną także oddziały wojewódzkie NFZ, które zostaną przekształcone w wojewódzkie urzędy zdrowia, zależne „pionowo” od Ministra Zdrowia i czę- ściowo w relacji „poziomej” od wojewody. Do zadań Wojewódzkiego Urzędu Zdrowia (WUZ) będzie nale- żało finansowanie służby zdrowia na poziomie województwa, kontraktowanie części zakresów świadczeń, nadzorowanie działania szpitali, AOS i POZ, tworzenie, realizacja i nadzór nad wykonaniem planu finansowego opieki zdrowotnej dla województwa. Dyrektora WUZ będzie powoływał Minister Zdrowia na wniosek wojewody, który będzie odpowiedzialny za przeprowadzenie konkursu i wskazanie kandydatów do decyzji Ministra Zdrowia. Wojewoda będzie miał także możliwość kontrolowania WUZ w zakresie realizacji regionalnych priorytetów polityki zdrowotnej i kształtu wojewódzkich map potrzeb zdrowotnych. 
 
c) Cel 3: Przeniesienie środków na służbę zdrowia do budżetu 
Zakłada się przejście z tzw. powszechnego ubezpieczenia
zdrowotnego wraz z likwidacją NFZ, funkcjonującego
jako państwowa osoba prawna do realizacji
konstytucyjnej zasady nakładającej na władze publiczne
obowiązek rzeczywiście powszechnego zabezpieczenia
zdrowotnego poprzez powołanie nowej formy
sektora finansów dostęp do świadczeńbrak dostępuLegenda:Otwarty
dostęp do świadczeń zdrowotnych
W ramach obecnego systemu Powszechny dostęp do
swiadczeń publicznych pn. Państwowy Fundusz Celowy
„Zdrowie” (PFC „Zdrowie”), która będzie funkcjonować
jako państwowy fundusz celowy, w rozumieniu
ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych.

Dysponentem PFC „Zdrowie” będzie Minister Zdrowia.
Przychodami Funduszu będą środki pochodzące
głównie z następujących tytułów:
1) określona część wpływów z podatku dochodowego
od osób fizycznych (przynajmniej odpowiadająca zlikwidowanej
uldze w ww. podatku w postaci odliczenia
części składki ubezpieczenia zdrowotnego),
2) dotacja z budżetu państwa uzupełniająca wielkość
środków do docelowego poziomu 6% PKB
w 2025 roku (wzrastająca stopniowo od 2018 roku)
Zasadniczym argumentem przemawiającym
za utworzeniem PFC „Zdrowie” jest zagwarantowanie
pewnych – ustawowo określonych przychodów Funduszu,
bez względu na bieżącą sytuację finansową budżetu
państwa i zabezpieczenie przed pokusą przeznaczenia
tych środków na inne cele w przypadku bezpośredniego
finansowania z budżetu państwa, w szczególności
w kontekście proponowanego zwiększenia nakładów
finansowanych na ochronę zdrowia. Ponadto PFC
„Zdrowie” zapewni racjonalne wydatkowanie środków
publicznych przez Ministra Zdrowia.
Plan finansowy PFC „Zdrowie” będzie załącznikiem
do ustawy budżetowej i w związku z tym, tryb prac
w zakresie sporządzenia jego projektu, a tym samym
kontraktowania świadczeń, będzie odbywał się zgodnie
z harmonogramem wynikającym z prac nad projektem
budżetu. Za obsługę Funduszu będzie odpowiedzialna
komórka organizacyjna Ministerstwa Zdrowia.
Minister Zdrowia będzie dokonywał podziału środków
zgromadzonych na rachunku PFC „Zdrowie”
zgodnie z kryteriami ustalonymi w ustawie i zgodnie
ze szczegółowym algorytmem określonym w akcie wykonawczym. 
 
2. Priorytet II: Sieć szpitali

a) Cel 1: Nowy system kontraktowania szpitali 
Reforma wprowadzająca sieć szpitali w Polsce rozpocznie
się od istotnych zmian w procesie kontraktowania,
które w dużej części zostanie zastąpione budżetowaniem
w podstawowych zakresach świadczeń
zdrowotnych.
W istotnym zakresie świadczeń realizowanych obecnie
przez szpitale, wynoszącym ok. 80% wszystkich
świadczeń szpitalnych, planuje się odejście od finansowania
pojedynczych hospitalizacji i procedur. Zamiast
tego wynagrodzenie dla szpitala zostałoby przekazane w
formie ryczałtu wyliczonego na rok. Zakres świadczeń
objętych ryczałtowym finansowaniem byłby określony
w przepisach i obejmowałby większość świadczeń obecnie
realizowanych w zakresie hospitalizacji i poszpitalnej
opieki specjalistycznej oraz rehabilitacji.
W związku z umową na ryczałtowe finansowanie
świadczeń, szpital miałby obowiązek udzielania w danym
roku grup świadczeń, które były udzielane przez
ten szpital w okresie ostatnich dwóch lat w ramach
umowy z płatnikiem publicznym i jednocześnie zostały
wskazane w przepisach do ryczałtowego finansowania.
Wykonanie świadczeń w ramach nowotworzonej sieci
szpitali będzie na bieżąco monitorowane przez Ministra
Zdrowia z uwzględnieniem istniejącego systemu sprawozdawczości,
co zabezpieczy przed zagrożeniem braku
zaangażowania w realizowanie pomocy pacjentom.
Maksymalne limity kontraktowe zostaną zastąpione limitami
minimalnymi, które szpital będzie musiał speł-
nić, żeby otrzymać odpowiedni budżet w następnym
roku. 
 
b) Cel 2: Połączenie działalności szpitala z opieką ambulatoryjną 
Nastąpi połączenie zakresów świadczeń udzielanych
zarówno w trybie hospitalizacji, jak również ich odpowiedników
udzielanych w trybie ambulatoryjnym.
W związku z tym szpital będzie organizował poradnię
specjalistyczną w zakresie, w którym posiada oddział
szpitalny. Pozwoli to na koordynację opieki nad pacjentem
i skuteczną rehabilitację po leczeniu w szpitalu.
Połączony zostanie budżet na oba typy świadczeń,
co wymusi na podmiocie interesowanie się losem pacjenta
w okresie utrwalania efektów leczenia szpitalnego.
Połączenie tych dwóch trybów zapewni także wydajność
działania systemu opieki zdrowotnej i efektywne
wykorzystanie istniejących zasobów poszczególnych
elementów służby zdrowia. 
 
c) Cel 3: Budowa trzech stopni działalności szpitali 
Celem zmian jest utworzenie sieci szpitali, w której
wyodrębnione zostaną trzy podstawowe poziomy zabezpieczenia
zdrowotnego: lokalny, regionalny i wojewódzki
oraz trzy poziomy specjalistyczne: specjalistyczny-pediatria,
specjalistyczny-onkologia i instytuty.
Sieć będzie tworzona na bazie istniejących podmiotów
i ich znaczenia dla bezpieczeństwa zdrowotnego
pacjentów. W przygotowywanej projekcji sieci znajdują
się obecnie wszystkie publiczne szpitale w Polsce. Sieć
szpitali będzie weryfikowana co cztery lata.
Sieć szpitali na poszczególnych poziomach będzie
wskazywać nazwę danego szpitala oraz zakresy świadczeń
udzielanych w jej ramach. Szczegółowe kryteria
kwalifikacji świadczeniodawców do poszczególnych poziomów
sieci zostaną określone przez Ministra Zdrowia.
Zakładane są poziomy: pierwszy (cztery podstawo-
[ 8 ]
Narodowa Służba Zdrowia
Strategia zmian w systemie ochrony zdrowia w Polsce na lata 2016–2018
we oddziały), drugi (8-10 oddziałów) i trzeci (szpitale
kliniczne i dawne szpitale wojewódzkie specjalistyczne)
Kryteria kwalifikacji jednoznacznie wskażą szpitale
oraz zakresy udzielanych przez nie świadczeń do jednego
z poziomów sieci. W związku z tym wykaz zakwalifikowanych
na ich podstawie podmiotów oraz zakresów
świadczeń, w odniesieniu do danego województwa,
zostanie ogłoszony przez dyrektora odpowiedniego
Wojewódzkiego Urzędu Zdrowia przy współpracy
z wojewodą. Ponadto, w szczególnie uzasadnionych
przypadkach, regulacja przewiduje uprawnienie dla
Ministra Zdrowia do wskazania danego szpitala do sieci.

3. Priorytet III: Zwiększenie nakładów na służbę zdrowia 
 
a) Cel 1: Mapa zwiększania nakładów na służbę zdrowia do 6% PKB w 2025 roku 
Strategia zakłada stopniowe zwiększanie środków
publicznych na zdrowie poczynając od roku 2018
do poziomu 6% PKB w roku 2025 (wielkość PKB z
roku poprzedniego). Zakłada się następującą ścieżkę
zwiększania nakładów państwa na ochronę zdrowia
w poszczególnych latach:
W 2016 roku wysokość środków publicznych
(na szczeblu centralnym) przeznaczanych na służbę
zdrowia to kwota 76.967.604 tys. zł. Zakładając wielkość
środków publicznych gwarantującą sprawne dzia-
łanie ochrony zdrowia na poziomie 6% PKB, kwota
powinna wynosić ok. 102.120.396 tys. zł. Brakujące
środki to kwota ok. 26.000.000 tys. zł. Zwiększenie
środków publicznych na ochronę zdrowia do poziomu
6% PKB nastąpi po poprawie skuteczności i efektywności
wydatkowania środków publicznych (weryfikacja
koszyka i wycen świadczeń gwarantowanych, zmiana
zasad finansowania świadczeń zdrowotnych oraz opieki
kompleksowej, weryfikacja taryf, systemowe działania
projakościowe).
Ustanowienie poziomu wydatków publicznych
na służbę zdrowia na poziomie 6% PKB wynika zarówno
z kalkulacji niedofinansowania systemu, jak i komparatystycznym
zderzeniu z budżetami zdrowotnymi
państw naszej części Europy, m.in. Grupy Wyszehradzkiej
czy państwami bałtyckimi. 
 
4. Priorytet IV: Nowa Podstawowa Opieka Zdrowotna

a) Cel 1: Budowa zespołu podstawowej opieki zdrowotnej 
Głównym elementem projektowanych zmian w zakresie
podstawowej opieki zdrowotnej jest utworzenie
zespołu POZ złożonego z lekarza, pielęgniarki, pielę-
gniarki szkolnej i położnej. W skład tego zespołu może
wejść także dietetyk jako wsparcie dla jednego z nowych
zadań POZ, jakim będzie profilaktyka zdrowotna.
Sam zespół POZ będzie pracował w oparciu o zasadę
niezależności zawodowej swoich członków, ze wskazaniem
podziału środków na ich działanie i wynagrodzenie.
Jeden podmiot będzie miał jedną listę pacjentów
dla wszystkich członków zespołu POZ.
Zespół POZ będzie miał za zadanie współpracować
z innymi podmiotami i instytucjami zaangażowanymi
w opiekę nad pacjentem i profilaktykę zdrowia, w tym
z dyrektorami i nauczycielami szkół czy przedszkoli,
a także innymi osobami zaangażowanymi w proces leczenia
i profilaktyki, np. udzielającymi pomocy w AOS
lub szpitalu. 
 
b) Cel 2: Koordynacja opieki poprzez POZ 
Zespół POZ powinien być koordynatorem leczenia
pacjenta w całym systemie służby zdrowia, co wymusza
w pierwszym rzędzie informowanie odpowiedniej placówki
POZ o losie pacjenta w innych placówkach,
a także odpowiedzialność zespołu podstawowego
za skierowanie osoby w ręce lekarzy specjalistów
lub do szpitala. POZ ma być wsparciem dla pacjenta,
który obecnie może czuć się zagubiony w systemie
opieki zdrowotnej.
Elementem koordynacji poprzez POZ jest także
przejmowanie przez zespół POZ odpowiedzialności
za losy pacjenta po leczeniu szpitalnym, w tym za rehabilitację.
Systemu opieki zdrowotnej nie stać na zaprzepaszczanie
efektów drogiego leczenia szpitalnego i dlatego
musi istnieć strażnik dbający o dobrą realizację
procesu rehabilitacyjnego, który utrwali skutki działania
medycyny naprawczej. 
 
c) Cel 3: Finansowanie nowej POZ i budżet powierzony 
Wraz ze zreformowanym zespołem POZ i rozpoczę-
ciem koordynacji systemowej poprzez POZ, zostanie
wprowadzony nowy system finansowania, istotnie reformujący
dzisiejszą stawkę kapitacyjną. Obok stawki
podstawowej pojawi się komponent motywacyjny za
profilaktykę i promocję zdrowia, dodatek za opiekę nad
pacjentami przewlekle chorymi oraz dodatki za wyniki
leczenia pacjentów z niektórymi chorobami przewlekłymi.

Obok stawki kapitacyjnej i komponentów motywacyjnych
pojawi się część budżetu powierzonego na dwa
podstawowe zadania realizowane przez POZ: badania
diagnostyczne i specjalistykę. W obu przypadkach będą
to środki wypłacane za zrealizowane badania i wizyty
u lekarzy specjalistów, które nie będą mogły zasilać budżetu
POZ.
Celem nowelizacji jest także zmiana sposobu kontraktowania
POZ i wydłużenie czasu trwania kontraktów. 
 
5. Priorytet V: Urząd Zdrowia Publicznego 
 
a) Cel 1: Integracja systemu zdrowia publicznego 
Za zdrowie publiczne odpowiada dziś cały szereg
instytucji, które w celu zwiększenia sprawności należy
połączyć w jeden Urząd Zdrowia Publicznego nadzorowany
przez sekretarza/podsekretarza stanu w Ministerstwie
Zdrowia. W skład nowego urzędu zdrowia publicznego
wejdą: Państwowa Inspekcja Sanitarna, część
profilaktyczna należąca dziś do NFZ, Państwowa Agencja
Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Krajowe
Centrum ds. AIDS, Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania
Narkomanii, a także działania finansowane z
Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych.
Obok Urzędu Zdrowia Publicznego będzie działał Narodowy
Instytut Zdrowia Publicznego – Państwowy
Zakład Higieny, który będzie wsparciem merytorycznym
dla całego obszaru zdrowia publicznego.
Na poziomie wojewódzkim i powiatowym zachowane
zostaną jednostki inspekcji sanitarnej, odpowiadają-
ce za realizację podstawowych zadań przypisanych dziś
SANEPID-owi. Regionalne działania programowane
przez Urząd Zdrowia Publicznego będą realizowane
przez wojewodów.
Integracja systemu ma na celu zarówno zwiększenie
efektywności ekonomicznej wydatkowanych środków,
jak i usprawnienie działania systemu, w którym zadania
są dziś rozproszone i w wielu miejscach niepotrzebnie
dublowane. 
 
b) Cel 2: Zwiększenie efektywności działań prozdrowotnych i promocja zdrowia 
Połączenie całego obszaru zdrowia publicznego ma
na celu sprawniejsze działanie w promocji zdrowia i zabezpieczenie
Polaków przed zagrożeniami uzależnień,
w tym uzależnień behawioralnych. Integracja zadań i
obowiązków, a także połączenie zasobów sprawi, że w
systemie rzeczywiście zaistnieje program zdrowia publicznego
i zostaną dopełnione działania, które wstępnie
zaledwie lekko zarysowano ustawą o zdrowiu publicznym.
Poprawa efektywności będzie możliwa dzięki współ-
pracy zarówno z jednostkami samorządu terytorialnego
(nadzór nad programami profilaktyki zdrowotnej), jak
i innymi instytucjami, takimi jak szkoły czy organizacje
pozarządowe (przeciwdziałanie uzależnieniom). Celem
nowego Urzędu Zdrowia Publicznego będzie realizacja
Narodowego Programu Zdrowia, a także tworzenie
przykładów i wskazówek dla regionalnych i lokalnych
strategii i programów profilaktyki zdrowotnej.
Jednym z zadań UZP będzie współpraca z podmiotami
Podstawowej Opieki Zdrowotnej w zakresie profilaktyki
zdrowotnej. Celem urzędu będzie także przygotowywanie
rekomendacji realizujących zasadę zdrowia
publicznego dla środowiska szkolnego, środowiska pracy
czy wobec seniorów. 
 
KATEGORIA: SYSTEM OCHRONY ZDROWIA, ZARZĄDZANIE OCHRONĄ ZDROWIA, MINISTERSTWO ZDROWIA, PUBLICYSTYKA, NARODOWY FUNDUSZ ZDROWIA, ZDROWIE PUBLICZNE