UKŁAD NERWOWY

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> <a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgqXS_VHqfom4vlgiIKdK0aISKF0NoM5CrTxxy6y7aAGHFjZck3rX3KTIyKcZuRggyqlGTmLfVFndKaarL7eBqYF_wiiBFaM1LWTYBXqQ2MxJKcrh8QQClI5bgSF2fWxTTPQ8ZWCCgN8Uk/s1600/nerwowy.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="185" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgqXS_VHqfom4vlgiIKdK0aISKF0NoM5CrTxxy6y7aAGHFjZck3rX3KTIyKcZuRggyqlGTmLfVFndKaarL7eBqYF_wiiBFaM1LWTYBXqQ2MxJKcrh8QQClI5bgSF2fWxTTPQ8ZWCCgN8Uk/s200/nerwowy.jpg" width="200" /></a></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <b><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><br /></span></b></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <b><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">Obrzęk mózgu</span></b></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zwiększona obecność wody w mozgowiu, 2 typy, najczęściej mieszany:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">naczyniopochodny - zniszczona bariera krew-mozg, zapalenie, proces nowotworowy</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">cytotoksyczny - wewnątrzkomorkowy, spowodowany uszkodzeniem komorek: niedokrwienie, trucizny</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">duży miękki mozg, spłaszczone zakręty, zwężone bruzdy, uciśnięte komory</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">może doprowadzić do wklinowania</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Wklinowanie /herniatio/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">po wzroście ciśnienia wewnątrzczaszkowego, 3 typy:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">podnamiotowe - hipokamp (hak) dociskany do namiotu możdżku -> ucisk na nerw III -> upośledzenie ruchu gałki ocznej i</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">rozszerzenie źrenicy po stronie uszkodzenia; czasem ucisk t. tylnej mozgu -> zaburzenia widzenia (pł. skroniowy)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">podsierpowe - niesymetryczne powiększenie połkul -> zakręt obręczy pod sierp mozgu -> ucisk na t. przednią mozgu -> zab.</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">ruchowo-czuciowe w kończynie dolnej</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">podpotyliczne - migdałki możdżku do otworu wielkiego -> ucisk na pień mozgu -> zagrożenie życia, wtorne krwotoki (Dureta) do</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">pnia mozgu</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Wodogłowie /hydrocephalia/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">najczęściej z powodu nieprawidłowego odpływu płynu m-rdz, 2 rodzaje:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">niekomunikujące - przeszkoda w układzie komorowym (guzy, zapalenia)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">niekomunikujące - przeszkoda poza układem komorowym (po zapaleniach opon i krwawieniach do przestrzeni</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">podpajęczynowkowej -> zniszczenie ziarnistości pajęczynowki)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">rzadko z nadmiernej produkcji płynu - guzy splotu naczyniowkowego</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">jeśli przed zarostem szwow -> poszerzenie głowy</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">hydrocephalus ex vacuo - wtorne poszerzenie układu komorowego w wyniku zaniku mozgu</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Choroby naczyniowe</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">IV przyczyna zgonow w Polsce, 3 rodzaje</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zawały - 80%</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">krwotoki (wylewy)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">uogolniony zmniejszony przepływ krwi</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Uogólniona encefalopatia niedotleniowo-niedokrwienna</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przy ciśnieniu skurczowym <50 -="" autoregulacji="" mechanizmy="" mmhg="" mozgowych="" naczy="" zawodz=""> spadek perfuzji mozgu</50></span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">największa podatność wykazują neurony hipokampa, gałki bladej, kom. Purkinjego możdżku</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">ekscytotoksyczność - wtorne do niedokrwienia  aktywność układu glutaminergicznego ->  aktywność neuronow ->  utrata</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">neuronow</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przyczyny: spadek dopływu krwi do mozgu (wstrząs, zatrzymanie krążenia, zab. rytmu serca)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">w zależności od wieku pacjenta, czasu trwania niedokrwienia, temperatury pacjenta może spowodować od przejściowych zab.</span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">neurologicznych do śmierci</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">morfologia - na początku bez zmian, po 1-2 dniach obrzęk, ogniska małych krwotokow w istocie szarej, warstwowa martwica</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">kory (linijne odbarwienia w jej obrębie), zatarcie granicy istota biała-szara - mozg respiratorowy (tylko nazwa)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">mikro - po 12-24 h - obrzmienie neronow, eozynofilia cytoplazmy, martwica, poszerzenie przestrzeni okołonaczyniowych i</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">międzykomorkowych, mały odczyn zapalny</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Zawały</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">70-85% udarow, częściej po 70 r.ż. u mężczyzn</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">etiologia - miażdżyca (czynniki ryzyka), zmiany głownie t. szyjna wew., t. środkowa mozgu i t. podstawnej - zakrzepica lub zator</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przy rozerwaniu blaszki</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">anastomozy (koło tętnicze Willisa) chronią tyko przy zamknięciu naczyń proksymalnych</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">TIA - przemijające napady niedokrwienia mozgu /transient ischemic attacks/ - przejściowe zaburzenia neurologiczne do 24h, u</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">1/3 osob zawał w ciągu 5 lat</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">miejsce zamknięcia:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">t. środkowa mozgu - najczęściej, zaburzenia motoryczne, czucia i widzenia po przeciwległej stronie, afazja</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">t. szyjna wew. - jak wyżej + utrata wzroku (t. oczna), ale często koło tętnicze zapewnia odpowiednią perfuzję</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">tt. kręgowe i podstawna - niebezpieczne dla życia - pień mozgu, utrata wzroku, ataksja</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">morfologia - jak w uogolnionej encefalopatii niedokrwiennej tylko skupione w jednym ognisku + naciek z granulocytow i</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">makrofagow, po 6 miesiącach jama</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Krwotoki, wylew</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">czasem po reperfuzji obszaru dotkniętego zawałem</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Pierwotny krwotok śródmózgowy</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">osoby starsze</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">etiologia - nadciśnienie tętnicze -> osłabienie ściany naczyń (czasem tętniaki Charcota-Boucharda) -> pękniecie naczynia; inne:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zaburzenia krzepnięcia, zabiegi na otwartym sercu, zapalenia naczyń, tętniaki, malformacje naczyniowe, ch. Alzhaimera</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">ostry początek - wzrost ciśnienia środczaszkowego, wklinowania -> nagła utrata przytomności -> śpiączka, duże zniszczenia</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">najczęściej: jądra podstawy, wzgorze, istota białą mozgu, most, możdżek</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Krwotok podpajęczynówkowy</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">u osob <50r .="" ciej="" cz="" font="" kobiet="" u=""></50r></span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">najczęstsza przyczyna <b>tętniak workowaty/aneurysyma sacciforme/ </b>- u 1% populacji, częściej u osob z torbielowatością nerek,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">koarktacją aorty, malformacjami naczyniowymi; występują najczęściej w rozwidleniach tętnic: t. środkowa mozgu, t. przednia</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">mozgu ; często wrodzone, większe pękają rzadziej</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">nagły początek, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego , bole głowy, wymioty, utrata przytomności, objawy oponowe, krwisty</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">płyn m-rdz; powikłania zawały, wklinowania, wodogłowie (ostre i przewlekłe)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">ok. 50% umiera w ciągu kilku dni</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">morfologia tętniaka - brak bł. środkowej, dużo kolagenu, często skrzeplina wewnątrz</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Wrodzone wady (malformacje) naczyń</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zaburzenia angiogenezy, 4 typy:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">malformacje tętniczo-żylne: najczęściej, konglomerat krętych naczyń, zwapnienia, krwotok po 10 r.ż.</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">inne (najczęściej nieobjawowe): naczyniaki jamiste, teleangiektazje włośniczkowe, naczyniaki żylne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Urazy OUN</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przyczyna 25% zgonow po wypadkach</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Krwiak nadtwardówkowy /hematoma epidurale/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">etiologia - pęknięcie t. oponowej (głownie środkowej)w skutek pęknięcia kości czaszki</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">wzrost ciśnienia -> wklinowanie + obrzęk mozgu pod krwiakiem</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">często po urazie interwał jasny, po ktorym następuje stopniowa utrata świadomości</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Krwiak podtwardówkowy / h. subdurale/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">pęknięcie żył mostkowych (z powierzchni mozgu do zatok opony twardej) przy szybkiej zmianie położenia głowy -> krwotok do</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przestrzeni podtwardowkowej</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">ostre - jednostronne, u niemowląt często obustronne, z powodu urazu, najczęściej w okolicy czołowo-ciemieniowej, wolne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">narastanie objawow, spłaszczenie zakrętow, obrzęk, wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, wklinowania, może przejść w</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przewlekły</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przewlekły - rzadko towarzyszy urazom, często w zaniku mozgu, obustronne, wypełnione żołtawo podbarwionym płynem,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">narastające objawy ogniskowe i zmiany psychiczne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: small;">Uszkodzenia śródmiąższowe</b></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>wstrząśnienie </b>/commotio/ - utrata przytomności, drgawki i inne objawy neurologiczne mijające w ciągu kilku dni, brak</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">widocznych zmian, częściowa utrata pamięci</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>rozlane uszkodzenie aksonów </b>- rozerwanie wypustek neuronow, otępienie pourazowe, przetrwały stan wegetatywny; mikro -</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">obrzmienie aksonow istoty białej (sferoidy aksonalne)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>stłuczenie </b>(contusio):</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">krwotoki do powierzchniowych warstw mozgowia spowodowane tępymi urazami, bieguny czołowe, skroniowe, potyliczne,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">możdżek; małe narzędzie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">uraz w miejscu uderzenia (coup), szeroka powierzchnia; zmiany po przeciwległej stronie - przeciwderzenie (contrecoup);</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">krwotoki podpajęczynowkowe, rozczłonkowanie, krwotoczno martwicze zmiany mozgowia, zniszczona warstwa</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">powierzchniowa (drobinowa) kory; stare zmiany - zapadnięte, twarde obszary (padaczki)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przy urazach mogą pojawić się też krwotoki środmiąższowe i obrzęk mozgu</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Wady cewy nerwowej (z. dysrafii)</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zamknięcie cewy 22-28 dzień</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">etiologia: niedobor folianu, czynniki genetyczne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">bezmozgowie /anencephalia/ - 1:500 urodzeń, brak sklepienia czaszki, „żabia” twarz, letalne, często z wielowodziem i</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">podwyższonym stężeniem FP i acetylocholino esterazy</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przepuklina mozgowa (mozgowo-oponowa) /encephalocele/ - uwypuklenie się przez ubytek kości czaszki (gł. kości potylicznej)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">opon i mozgu [czaszkowa przepuklina oponowa /meningocele/ - to samo ale bez mozgowia</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">rozszczep kręgosłupa /spina bifida/ - okolica krzyżowo-lędźwiowa, brak łukow kręgow:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przepuklina oponowo-rdzeniowa /meningomyelocele/ - worek przepuklinowy z oponami i rdzeniem, często z wodogłowiem, z.</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">Arnolda-Chiariego; przepuklina oponowa - to samo bez rdzenia</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">utajony rozszczep kręgosłupa /spina bifida occulta/ - ubytek łukow kręgow bez przepukliny</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Wady związane z wodogłowiem</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">Z. Arnolda-Chiariego - spłycony dolny tył czaszki, przemieszczenie rdzenia przedłużonego i robaka do kanału kręgowego,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przepuklina oponowo-rdzeniowa</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">Z.Dandy’ego-Walkera - aplazja robaka, rozdęcie komory IV, powiększenie tylnego dołu czaszki, przepuklina</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Zaburzenia przodomózgowia</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">holoprosencephalia - brak podziału na połkule, cyklopia, trisomia 13, 15; drobnozakrętowość /polimycrogyria/, gładko</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">mozgowie /lissencephalia/</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Uszkodzenia okołoporodowe</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">spowodowane przez hipoksje, hiperkapnie, kwasice</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">krwotok do macierzy zarodkowej - dokomorowe, zbliznowacenie -> wodogłowie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">martwica istoty białej (leukomalacja)- opoźnienie rozwoju, porażenie czterokończynowe</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zmiany w istocie szarej - mozgowe porażenie dziecięce /paralysis celebralis infantum/</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Zakażenia OUN</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Ostre ropne zapalnie opon /leptomeningitis acuta/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">bakterie drogę krwi i nosogardzieli</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">patogeny:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">noworodki - E. coli, paciorkowce grupy B</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">dzieci - H. influenzae, S. pneumonie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">młodzież, młodzi dorośli - N. meningitidis</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">starsi - S.pneumoniae, pałeczki Gram -</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">u chorych z zastawkami odprowadzającymi płyn do jamy otrzewnej - S. aureus, pałeczki Gram -</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">morfologia - przekrwienie opony, dużo włoknika i naciek neutrofilow, wysiękowy płyn w przestrzeni podpajęczynowkowej, mozg</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">i rdzeń obrzęknięte, rzadko przejście na mozg</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">objawy oponowe, zmiana płynu m-rdz</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Ostre limfocytarne (wirusowe) zapalenie opon</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">wirusy: ECHO, Coxsackie, świnki, HIV ; czasem z zapaleniem mozgu, dużo limfocytow</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Przewlekłe zapalenie opon</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">bakteryjne lub grzybicze - M.tuberculosis, C. neoformans (AIDS), T.pallidum, Brucella</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">przewlekły bol głowy, wodogłowie, wiąd rdzenia (zaburzenia czucie i chodu), porażenie postępujące</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">morfologia - wysięk, zrostu pajęczynowki, pogrubienie opon, naciek limfocytarny, plazmocyty, włoknienie naczyń</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: small;">Zapalenia mózgu</b></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Ropień mózgu /abscessus cerebri/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">gronkowce, paciorkowce, beztlenowe - drogą krwi (zap. wsierdzia, ropnie płuc) lub przez ciągłość</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">najczęściej w połkulach, mogę być mnogie, jama otoczona łącznotkankową torebką</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">objawy: wzrost ciśnienia środczaszkowego, ogniskowe</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Gruźlica i toksoplazmoza</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">rozsiane zmiany</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">gruźlica - mozg i opony, gruźliczaki - twarde guzki z martwicą w środku</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">toksoplazmoza - w AIDS, istota szara, obszary martwicy</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Wirusowe zapalenia mózgu</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">często z zapaleniem opon, okołonaczyniowe nacieki zapalne z limfocytow, plazmocytow i makrofagow, skupiska kom. glejowych</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">(guzki mikroglejowe), fagocytoza neuronow, czasem wtręty</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">arbowirusy - np. kleszczowe, kalifornijskie; przenoszone przez stawonogi (szczyt występowania wiosna, lato)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">HSV (herpes simplex) - typ 1 wirusa (typ 2 w AIDS), zmiany krwotoczne i martwicze w płatach skroniowych i w dolnych zakrętach</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">czołowych</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">CMV - noworodki i osoby z obniżoną odpornością, dużo wtrętow jądrowych</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">HIV - oprocz torowaniu drogi dla zakażeń oportunistycznych jest zdolny także do zakażenia OUN, zapalenie mozgu, podostre</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zapalenie mozgu -> otępienie (encefalopatia), guzki mikroglejowe, wielojądrowe komorki olbrzymie, miel opatia wakuolarna -</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">rozpad mieliny w rdzeniu</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">Leukoencefalopatia wieloogniskowa postępująca PML - wirus JC, u osob z obniżoną odpornością, zakażenia oligodendrocytow</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Encefalopatie gąbczaste</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">powodowane przez priony - nieprawidłowe białka zmieniające konformację przestrzenną zdrowych białek -> wakuole wewnątrz</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">istoty szarej -> otępienie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">ch. Creutzfelda-Jakoba i jej nowy wariant przenoszony po zjedzeniu wołowiny zwierząt chorych na encefalopatię gąbczastą</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">bydła (BSE), kuru, śmiertelna rodzinna bezsenność</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">NOWOTWORY OUN</span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">2-3% nowotworow dorosłych</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">wszystkie mogą powodować, w zależności od umiejscowienia:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego - bole głowy, nudności</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">ogniskowe objawy neurologiczne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">objawy uogolnione np. padaczki</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zawsze jeśli możliwe leczenie operacyjne, radioterapia, chemioterapia</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">bardzo rzadko przerzuty</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Glejaki</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Gwiaździaki /astrocytomata/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">WŁOKIENKOWE (NACIEKAJĄCE, ROZLANE)</span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">osoby dorosłe, mutacje p53, rokowanie zależne od typu, złe</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">gwiaździaki wysoko dojrzałe - słabo odgraniczone; dojrzałe, naciekające astrocyty; nagromadzenia płynu (mikrocysty)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">gwiaździaki anaplastyczne - większa komorkowość, polimorfizm jąder i aktywność mitotyczna</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">glejak wielopostaciowy /glioblastoma multiforme/ - nieregularny, krwotoki, martwice, torbiele; proliferacja drobnych naczyń,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">,martwica palisadowa, leczenie blokerami rEGFR</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">WŁOSOWATOKOMORKOWE /PILOCYTICUM/</span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">głownie u dzieci, częściej podnamiotowo, dość łagodny</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">dobrze odgraniczony, wydłużone wypustki astrocytow, włokna Rosenthala, szkliste ciałka ziarniste</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Skąpodrzewiak /oligodendroglioma/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">dorośli, dość odgraniczone, często zwapnienia, halo wokoł jąder, skupianie wokoł neuronow, rożna dojrzałość</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Wyściółczak /ependymoma/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">wewnątrzkomorowe (<20r .="" cz="" doros="" drach="" font="" iv="" j="" komorki="" komorze="" o="" onych="" owie="" rdzeniu="" sto="" u="" w="" wodog="" wyd="" ych=""></20r></span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">tworzące pseudorozety naczyniowe i rozety ependymalne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">częstość w %:</span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">glejaki 50-60</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">meta 25-35</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">oponiaki 15-20</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">nerwiaki 5-10</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">gruczolak przys. 4-8</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">rdzeniak 2-6</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><br /> </span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>PNET - Prymitywne nowotwory neuroepitelialne (rdzeniak /medulloblastoma/)</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">u dzieci (<20r .="" d="" e="" font="" homera-="" komorki="" ku="" kulach="" lub="" m-rdz="" ma="" mo="" niebieskie="" p="" po="" przerzuty="" przez="" robaku="" rozetki="" w="" yn=""></20r></span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">Wrighta, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">inne : szyszyniak, wyściołczak zarodkowy, nabłoniak zarodkowy, neuroblastoma, mięsak Ewinga</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Nowotwory neuronalne</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">z neuronow, druga dekada życia, często powodują napady padaczkowe u dzieci</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">nowotwory komorek zwojowych - zwojakoglejaki lub zwojaki, większość łagodna</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">dysembrioblastyczny guz neuroepitelialny DNT - dojrzałe neurony z oligodendrocytami, łagodny</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">Nerwiak ośrodkowy - w okolicy komory bocznej, okrągłe jądra z halo, łagodny</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Inne nowotwory pierwotne śródmózgówe</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">pierwotny chłoniak OUN - z HIV +, jak inne chłoniaki , wokoł naczyń, często wirus EBV</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">nowotwory germinalne - dzieci i młodzież, często w okolicy szyszynki i spoidła, zarodczak /germinoma/ (jak nasieniak) lub</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">potworniak</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">naczyniak krwionośny zarodkowy/haemangioblastoma/ - możdżek</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Oponiak /meningioma/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">z komorek pajęczynowki, poza miąższem, dorośli, częściej kobiety w kanale kręgowym, u osob z nerwiakowłokniakowatością</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">typu II</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">twarda masa przytwierdzona do opony, typ syncycialny i fibroblastyczny, zwapnienia - ciałka piaszczakowate</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Przerzuty</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">raki płuc, piersi, białaczki, czerniaki</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">często mnogie, rzadziej do opon, komorki obecne w płynie m-rdz</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Choroby mieliny (demielinizacyjne)</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Stwardnienie rozsiane SM</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">najczęstsza, głownie młodzi dorośli</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">etiologia: autoimmunologiczna - limfocyty CD4+ i CD8+ przeciw białku zasadowymi mieliny i innym białkom mieliny, czynniki</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">środowiskowe i genetyczne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">morfologia: liczne, dobrze odgraniczone obszary demielinizacji zwane blaszkami (plaki), mikro: okołonaczyniowe nacieki</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">limfocytarne, komorki obładowane lipidami, aksony pozostają</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">nagły początek, podstępny, rożne objawy: zaburzenia widzenia, mowy, chodu, parestezje, spastyczność kończyn, zaburzenia</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">psychiczne; naprzemienne rzuty i remisje</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Inne</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">ostre rozsiane zapalenie mozgu i rdzenia - reakcja immunologiczna na zakażenia wirusowe (odra, ospa, rożyczka) lub</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">szczepienia, jednofazowy, nagły przebieg,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">mielinoliza środkowa mostu - u alkoholikow i po szybkim skorygowaniu hiponatremii</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Choroby zwyrodnieniowe</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">II przyczyna otępienia wśrod ludzi (I choroby naczyniowe)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Choroba Alzheimera</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">najczęściej >50r.ż., ryzyko rośnie z wiekiem, postępująca demencja (5-15 lat)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">etiopatogeneza:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">cz. genetyczne - mutacje chromosomu:21 -białko prekursowe amyloidu (APP) (częściej z z.Downa), 14 - preseniliny,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">apolipoproteina E</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">odkładanie się złogow amyloidu - produkt rozpadu APP - -amyloid (A), toksyczny dla neuronow</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">hiperfosfolyracja białka  (tau) - uczestniczy w formowaniu cytoszkieletu</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">ekspresja alleli apolipoproteiny E - ApoE wiąże się A</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">morfologia: zanik mozgu, powiększenie układu komorowego, głębokie, szerokie zakręty; mikro: w cytoplazmie neuronow -</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">sploty neurofibrylarne (z białkiem ), blaszki starcze - poskręcane, grube neuryty z rdzeniem z A, amyloid także wokoł naczyń,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">ciałka Lewy’ego</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Parkinsonizm</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zaburzenie czynności motorycznych, charakteryzujące się wzmożonym napięciem mięśniowym, maskowatą twarzą,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zaburzeniami chodu, spowolnieniem, drżeniem spoczynkowym</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">etiologia: uszkodzenie drog dopaminergicznych łączących istotę czarną z jądrami podstawy w wyniku: ch. Parkinsona, urazow,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zapaleń, toksyn, ch. naczyniowych</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: small;">ch. Parkinsona (parkinsonizm idiopatyczny)</b></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">po 60 r.ż. , wieloczynnikowa, przebieg ok. 10 lat, czasem towarzyszy otępienie, śmierć głownie z przyczyn urazowych</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zwyrodnienie neuronow istoty czarnej i miejsca sinawego, odbarwienie, glioza, czasem ciałka Lewy’ego</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>ch. Huntingtona</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">genetyczna, dziedziczona autosomalnie dominująco, 4-5 dekada życia, objawy: mimowolne ruchy skrętne, pląsawica, dalej zab.</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">neuropsychiatryczne - depresja, otępienie; śmierć po 15-20 latach</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">etiopatogeneza: zwiększona liczba powtorzeń CAG -> nieprawidłowy gen huntingtyna (chromosom 4) -> degeneracja neuronow</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">morfologia: zanik j. ogoniastego, skorupy, gałki bladej i innych struktur, poszerzenie komor</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Stwrdnienie zanikowe boczne SLA</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zwyrodnienie gornych i dolnych motoneuronow, postępujący zanik, spastyczność i osłabienie mięśni(drżenie pęczkowe, żywe</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">odruchy ścięgniste /babińskiego/), zgon po ok. 5 latach w skutek niewydolności oddechowej lub zakażeń</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">morfologia: utrata motoneuronow w rogach przednich i korze czołowej, a także włokien korowo-rdzeniowych w konarach</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">mozgu, glioza, ciałka Lewy’ego</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">inne podobne choroby: z. Werdniga-Hoffmanna (z. wiotkiego dziecka)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Nabyte zaburznia metaboliczne i niedoborowe</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>niedobory</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">tiaminy B1 - z. Wernickiego-Korsakowa - encefalopatia Wernickiego (splątanie, porażenie mięśni oka, ataksja) może przejść w z.</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">amnestyczny Koesakowa (zaburzenia pamięci długo i krotkotrwałej) + neuropatia obwodowa; u alkoholikow zanik możdżku</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">kobalaminy B12 - niedokrwistość + zwyrodnienie sznurow tylnych i bocznych rdzenia (zaburzenia motoryczno-sensoryczne),</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">splątanie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Zaburznia metaboliczne i zatrucia</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">encefalopatia wątrobowa - zaburzenia świadomości, grubofaliste drżenia kończyn, podobnie z ch.Wilsona</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zatrucia - metale (As, Hg, Pb), związki organiczne (fosforany, metanol), tlenek węgla, leki (metotreksat, metronidazol, izoniazyd),</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">promieniowanie jonizujące - radioterapia</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Neuropatie obwodowe</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">zwyrodnienie aksonalne - uszkodzenie aksonu na skutek urazu, niedokrwienia, toksyny</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">demielinizacja odcinkowa - uszkodzenie osłonki z zachowaniem aksonu, leukodystrofie, z. Guillaina-Barrego - po zakażeniach</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">wirusowych i innych, głownie zaburzenia motoryczne, naciek nerwow przez limfocyty i makrofagi</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;"><b>Nowotwory obwodowego układu nerwowego</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">nerwiak osłonkowy /schwannoma/ - na przebiegu nerwow (często VIII), dobrze odgraniczone, obszary zagęszczone (Antoni A -</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">palisady - ciałka Verocaya) i luźne (Antoni B), powiększone, hiperchromatyczne jądra</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">nerwiakowłokniak /neurofibroma/ - skora, tkanka podskorna, pnie nerwowe, kom. Schwanna i fibroblasty</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">złośliwy nowotwor osłonek nerwow obwodowych MPNST - mięsak, często razem z nerwiakowłokniakowatością typu I, guz</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">trytoni (razem z rhabdomiosarcoma)</span></span></div>

UKŁAD NERWOWY

Obrzęk mózgu zwiększona obecność wody w mozgowiu, 2 typy, najczęściej mieszany: naczyniopochodny - zniszczona bariera krew-mozg, za...

Czytaj więcej »

SKÓRA

<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"> <a href="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgzXsKMXg7m6ETM5TTx66sxAfIeBoD5r8cPrkyspVnaFf1YJDwznQifCCigUc3tDb36r5TM3aa655Uwj-HyiFN-mEit8ujhuQ6T9hf6gNkzfMqeaKhmCdpKIP3y3gAiw6IsjXGiaiUkmnY/s1600/skora.jpg" imageanchor="1" style="margin-left: 1em; margin-right: 1em;"><img border="0" height="132" src="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgzXsKMXg7m6ETM5TTx66sxAfIeBoD5r8cPrkyspVnaFf1YJDwznQifCCigUc3tDb36r5TM3aa655Uwj-HyiFN-mEit8ujhuQ6T9hf6gNkzfMqeaKhmCdpKIP3y3gAiw6IsjXGiaiUkmnY/s200/skora.jpg" width="200" /></a></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: small;"><br /></b></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: small;">Pojęcia</b></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">Plamka /macula/ - płaski obszar rożniący się od skory</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">Grudka /papula/ - wyniosłe ognisko <5mm font=""><!--5mm--></5mm></span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">Guzek /nudulus/ - wyniosłe ognisko >5mm</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">Blaszka /lamella/ - wyniosły, płaski obszar >5mm</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">Pęcherzyk /vesicula/ - ognisko wypełnione płynem <5mm font=""><!--5mm--></5mm></span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">Pęcherz /bulla/ - pęcherzyk >5mm</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">Krosta /postula/ - ognisko wypełnione ropą</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">Łuska /squama/ - jak płytka, nadmiernie zrogowaciała</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Ostre zapalne choroby skóry</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Pokrzywka</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">degranulacja mastocytow-> wzrost przepuszczalności naczyń -> zmiany na skorze (bąble)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">rożny obraz, szybki przebieg</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">etiologia - alergiczne (zależne od IgE) lub spowodowana przez substancje bezpośrednio działające na mastocyty (leki)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Ostre wysypkowe zapalenie skóry (wyprysk)</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">etiologia - często reakcja na jad owadzi lub inne kontaktowe antygeny np. detergenty</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">czerwone, grudkowo-pęcherzykowe, sączące zmiany, ktore strupieją może wystąpić nadmierne rogowacenie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">typy: zapalenie kontaktowe skory, zapalenie atopowe skory, zapalenie wypryskowe atopowe , wykwity fotouczuleniowe,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">pierwotne podrażnienie zapalne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro: gąbczastość (gromadzenie się płynu w obrębie naskorka - wygląd gąbki), nacieki limfocytarne, eozynofile</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Rumień wielopostaciowy</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">etiologia - ch. zakaźne, leki, nowotwory złośliwe, choroby autoimmunologiczne naczyń</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">rzadki, heterogenny obraz zmian: od plamek do pęcherzy, charakterystyczne jasne, pęcherzykowe przejaśnienie w centrum</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">u dzieci z gorączką z nadżerkami błon śluzowych- z. Stevensa-Johnsona</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro - naciek limfocytarny szczegolnie w obrębie połączenia skorno-naskorkowego</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Przewlekłe zapalenia skóry</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Łuszczyca</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">1-2% ludności, często z zapaleniem stawow, miopatią, enteropatią</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">etiopatogeneza - wieloczynnikowa: genetyczno-immunologiczno-środowiskowa, limf T wnikając do skory i wydzielając cytokiny</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">warunkują nieprawidłowy wzrost skory</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">zajmuje skorę: łokci, kolan, głowy owłosionej, okolicy krzyżowo-lędźwiowej, żołędzi; w 30% zajmuje paznokcie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">płytki koloru rożowego pokryte białosrebrzystymi łuskami</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro -  rogowacenia, długie sople naskorkowe, ścieńczenie lub brak warstwy ziarnistej, poszerzone, kręte naczynia</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">(krwawienia punktowe)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Liszaj płaski</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">płaskie, grudki, często łączące się w płytki, nadmierna pigmentacja (purpurowe) z charakterystycznymi białymi kropkami lub</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">liniami ( prążek Whickmana)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">samoustępujący po ok. 2 latach</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">występowanie - kończyny, żołądź, jama ustna</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro - naciek limfocytarny na złączu naskorkowo-skornym (charakterystyczny piłowaty obraz), pogrubienie warstwy ziarnistej i</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">rogowej</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Choroby pęcherzowe</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Pęcherzyca /pemphigus/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">etiopatogeneza - autoimmunologiczna , IgG przeciw desmogleinie -> zerwanie połączeń międzykomorkowych w naskorku</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">(acantholysis)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">dotyczy osob w wieku średnim i starszym, zajmuje błonę śluzową i skorę</span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">pęcherze -> pęknięcie -> płytkie nadżerki ze strupem -> blizna</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">typy: zwykła (80%), budująca, liściasta, rumieniowa</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro - acantholysis, okrągłe keranocyty</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Zmiany pęcherzycopodobne /pemphigoid bullosus/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">etiopatogeneza - autoimmunologiczna , IgG przeciw składnikom hemidesmosomow</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">chorują ludzie starsi</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">pęcherze wypełnione jasnym płynem na niezmienionej lub rożowej skorze, trudno pękające, nie powstają blizny</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro - podnaskorkowe, nieakantolityczne pęcherze</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Opryszczkowe zapalenie skóry</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">etiopatogeneza - autoimmunologiczna, wspołistnieje z celiakią, IgA przeciw retikulinie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">3,4 dekada życia, częściej mężczyźni</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">swędząca pokrzywka + zgrupowania pęcherzykow jak w Herpes</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Nowotwory i zmiany nienowotworowe</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Rogowacenie łojotokowe /keratosis saborrheica/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">nowotwor łagodny u osob w starszym wieku , często mnogi</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">okrągłe płaskie płytki, jak monety koloru brunatnego</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro - ostro odgraniczony, torbiele wypełnione keratyną, nadmierne rogowacenie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Rogowiak /keratoacanthoma/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">u ludzi powyżej 50 rż, częściej u mężczyzn rasy białej, na odsłoniętej skorze</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">cielisty guzek zawierający rogowy czop w części centralnej (od 1 do kilku cm)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">gwałtownie rosnący (przypomina raka kolczystokomorkowego), goi się samoistnie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Brodawki (kłykciny)</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">etiologia - HPV, u osob z prawidłowym ukł. immunologicznym nie ma progresji do raka</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">ustępują samoistnie po 0,5 do 2 lat</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">typy: pospolita (głownie na rękach, jasna grudka), płaska (twarz, grzbiet ręki, chropowata, łuszcząca się zmiana), kończysta</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">(krocze, kalafiorkowe masy)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro - brodawkowaty rozrost naskorka, koilocytoza</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Rogowacenie popromienne /keratosis actinica/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">stan przedrakowy, po przewlekłej ekspozycji na promieniowanie słoneczne, dyplazja</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">zwykle mniejsza niż 1cm; kolor brunatny, czerwony, cielisty</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro - atypia komorkowa w dolnych warstwach, jądra w warstwie rogowej,  wł. elastycznych w skorze</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Rak kolczystokomórkowy /ca spinocellulare/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">starsze osoby po długotrwałym działaniu promieni słonecznych, częściej u mężczyzn, osob z immunosupresją, inne przyczyny:</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">kancyrogeny przemysłowe, przewlekłe owrzodzenie, zapalenie kości z przetokami, blizny po oparzeniach, arsen,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">promieniowanie jonizujące</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">na początku czerwona płytka -> naciekająca zmiana guzowata, rogowaciejąca</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro - in situ: atypia na całej długości naskorka; naciekający: rożna dojrzałość: wygląd komorek, rogowacenie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">przerzuty w 5% (w węzłach), rokowanie dobre</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Rak podstawnokomórkowy /ca basocellulare/</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">występowanie jak rak kolcz., u osob o słabo pigmentowanej skorze, często w Xeroderma pigmentosum</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">perłowe grudki z teleangiektazjami, czasem z melaniną, owrzodzenia, nieleczony głębokie owrzodzenia (wrzod drążący)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro - 2 typy: ogniskowa (powierzchniowe w naskorku), guzkowa (głębiej w skorze, sznury lub wyspy); palisady z komorek</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">b. rzadko przerzuty</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Znamię barwnikowe</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">prawidłowe melanocyty znajdują się w warstwie podstawnej nabłonka, mają małą aktywność mitotyczną</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">w znamionach brzeżnych układają się w gniazda na granicy naskorkowo-skornej, część z nich wrasta do skory właściwej - znamię</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">złożone, w wypadku całkowitego oderwana od naskorka - znamię skorne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Rodzaj Cechy budowy Cechy charakterystyczne Klinika</b></span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>wrodzone </b>głęboko w skorze, tk. podskornej - obecne przy urodzeniu, ryzyko</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">czerniaka</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>błękitne </b>naciekanie nietworzące gniazd, często</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">włoknienie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">dendrytyczne, mocno</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">pigmentowane</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">czarno-niebieskie guzki, mylone z</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">czerniakiem</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>wrzecionowate</b></span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>(Spitza)</b></span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">wzrost pasmowy duże pulchne komorki,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">wrzecionowate</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">u dzieci, rożowe guzki, mylone z</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">naczyniakiem</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <b style="font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: small;">halo </b><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">nacieki limfocytarne wokoł zmiany - reakcja immunologiczna na znamię</span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>dysplastyczne </b>duże gniazda środnabłonkowe,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">rosnące wzdłuż łącza naskorkowoskornego</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">(plamy soczewicowe), utrata</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">melaniny, naciek limfocytarny</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">atypia prekursor czerniaka, nieregularne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">okonturowane, pstrokate,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">chropowate, często >5mm, czasem</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">występowanie rodzinne</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><b>Czerniak</b></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">etiologia - skora często wystawiana na działanie promieni słonecznych, znamiona dysplastyczny, cz. genetyczne (rzadko p53)</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">występowanie - oprocz skory : błona śluzowa jamy ustnej, krocze, przełyk, opony</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">objawy: zmiany kształty i/lub koloru znamienia, nieregularne granice; swędzenie, bol znamienia; powstanie nowej zmiany,</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">rożnice w kolorze</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">najpierw wzrost poziomy (powierzchowny) - bez przerzutow i angiogenezy -> wzrost pionowy (w głąb skory) - bez cech</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">dojrzewania, pojawienie się guzka, przerzuty do węzłow, wątroba, płuca, mozg, często wiele lat poźniej</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">mikro - duże komorki, atypia, czerwone jąderka, staging na podstawie długości wzrostu pionowego, stopni Clarka i TNM</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">grubość Breslow’a przeżycia pięcioletnie</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;"><1mm 95-100="" font=""><!--1mm--></1mm></span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">1-2mm 80-96%</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">2.1-4mm 60-75%</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">>4mm < 50%</span></span></div> <div align="LEFT" style="margin-bottom: 0cm;"> <span style="color: black;"><span style="font-family: "arial" , "helvetica" , sans-serif; font-size: x-small;">czerniak oka - z melanocytow błony naczyniowej (tęczowka), komorki wrzecionowate(mało agresywne) i nabłonkowate(wysoce </span></span><span style="font-family: arial, helvetica, sans-serif; font-size: x-small;">złośliwe)</span></div>

SKÓRA

Pojęcia Plamka /macula/ - płaski obszar rożniący się od skory Grudka /papula/ - wyniosłe ognisko Guzek /nudulus/ - wyniosłe ognis...

Czytaj więcej »